Krytyka samorządowców nie powinna oznaczać przyzwolenia na wulgarne ataki, czy insynuacje. Granica musi jednak działać w obie strony. O ile obraźliwe, wulgarne komentarze powinny znikać z sieci, o tyle działalność publiczna polityków nie powinna być chroniona przed niewygodnymi pytaniami. W przypadku starosty polickiego, Shivana Fate, sprawa zaczęła się od krytycznego komentarza lokalnej aktywistki, a skończyła dyskusją o tym, czy władza potrafi odróżnić osobisty atak od nieprzychylnej oceny swojej działalności.
Zaczęło się od… wspólnego zdjęcia, na którym zostali uwiecznieni starosta Shivan Fate, jego zastępcą Damian Walczak i wójt Dobrej, Magdalena Zagrodzka. Samorządowcy pokazali się oficjalnie obok Pawła Malinowskiego, promując organizowany przez niego rajd rowerowy. Przypomnijmy, że Paweł Malinowski niedawno wywołał gigantyczny, ogólnopolski skandal, okazało się, że powoływał się na wykształcenie, jakiego nigdy nie posiadał, a dzięki temu został powołany przez burmistrza Polic, Krystiana Kowalewskiego do rady nadzorczej gminnej spółki. Bezprawnie, z naruszeniem prawa – co bada obecnie prokuratura. Paweł Malinowski, w cieniu skandalu, został odsunięty od Koalicji Obywatelskiej, stawiając w niekorzystnym świetle samego marszałka Olgierda Geblewicza, podał się także do dymisji z funkcji zastępcy wójta Dobrej. Ale, jak widać, politykom związanym z Koalicja Obywatelską nie przeszkadza to robią sobie z nim zdjęcia fotografie. I właśnie pod takim zdjęciem, upublicznionym w oficjalnych social mediach odezwała się Monika Kołacz, która od kilku lat angażuje się w popularyzowanie historii i przyrody powiatu polickiego. W swoim wpisie podsumowała właśnie zakończony sezon swoich autorskich spacerów historyczno-przyrodniczych. Jak poinformowała w komentarzu, w tym roku przeprowadziła około 15 wycieczek, spacerów i rajdów, w których uczestniczyło łącznie około tysiąca osób z różnych części regionu. Zwróciła przy tym uwagę, że na żadnym z wydarzeń nie pojawili się przedstawiciele władz gminnych ani powiatowych, a jej inicjatywy nie spotkały się – jak twierdzi – z zainteresowaniem samorządowców.
„Wczoraj zakończyłam realizację autorskiego projektu spacerów historyczno-przyrodniczych po powiecie polickim. Łącznie w tym sezonie poprowadziłam ok. 15 wycieczek, spacerów – nawet rajd! – po gminie i powiecie. W wydarzeniach uczestniczyło łącznie ok. 1000 osób, z całego regionu. Na żadnej nie pojawił się nikt z samorządowców, gminnych ani powiatowych. Nikt z w/w nie napisał też o mojej działalności. Za to na rowerach u pana, który został usunięty ze stanowiska – do zdjęć pozuje śmietanka powiatowa. Uważam, że jest to śmieszne i niepoważne. Sami sobie wystawiacie świadectwo.”
Aktywistka zestawiła ten brak zainteresowania z obecnością aż trzech lokalnych polityków na wydarzeniu rowerowym – podkreślmy: organizowanym w niedzielę. Jej komentarz był krytyczny, momentami ironiczny, ale dotyczył przede wszystkim sposobu, w jaki samorządowcy traktują oddolne inicjatywy i wybierają aktywności, na których chcą być widoczni. Trudno uznać samą nieprzychylną ocenę za wystarczający powód, by wykluczać jej autorkę z dyskusji prowadzonej na oficjalnym profilu osoby pełniącej funkcję publiczną. A że krytyce sprawowania władzy właśnie (nie opinią dotyczącą życia prywatnego) miał służyć wpis świadczy jego zamieszczenie na oficjalnym profilu starosty polickiego oraz oznaczenie osób i instytucji, do których była kierowana wypowiedź: Starosty Polickiego, Wicestarosty Polickiego, Wójta Gminy Dobra oraz Starostwa Powiatowego w Policach i Urzędu Gminy Dobra.
Efekt komentarza? Według wielu niewspółmierny do treści wpisu: Monika Kołacz została zablokowana na profilu starosty, a jej komentarz usunięty. Według relacji samej zainteresowanej została ona również usunięta z grona znajomych na prywatnym profilu starosty. I to wywołało kolejną falę krytyki. Źle o poczynaniach starosty zaczęło pisać wielu internautów.
Granica, której nie można przekraczać
Wulgarne wyzwiska, obraźliwe ataki nie powinny być elementem debaty publicznej. Jeżeli się pojawiają, mogą i powinny być moderowane zgodnie z zasadami danego profilu oraz obowiązującym prawem. Osoba pełniąca funkcję publiczną nie musi i nie powinna tolerować znieważania ani pozwalać na rozpowszechnianie niezweryfikowanych oskarżeń. Nie ma też powodu, by rodzinę polityka czynić przedmiotem internetowych ataków – a takie komentarze zaczęły się pojawiać lawinowo. Zostały usunięte i słusznie, jest granica krytyki, którą można tolerować a jaką należy uznać za hejt.
Czym innym jest jednak krytyka jego decyzji, publicznych wystąpień, politycznych sojuszy czy sposobu wykonywania obowiązków. Te kwestie podlegają ocenie mieszkańców, a nieprzychylna opinia nie staje się automatycznie niedopuszczalna tylko dlatego, że może być dla adresata niewygodna.
Właśnie tutaj przebiega zasadnicza granica. Usunięcie wulgarnego wpisu może być uzasadnioną moderacją. Blokowanie mieszkańca za krytykę działalności publicznej – jeśli rzeczywiście to ona była powodem decyzji – rodzi zupełnie inne pytania. Oficjalny profil samorządowca nie jest wyłącznie prywatną przestrzenią towarzyską, zwłaszcza, gdy służy do publikowania informacji o wydarzeniach, działaniach i aktywności władz. A upublicznienie zdjęcia, na którym są sami politycy, należy uznać za takie działania.
W tym przypadku trzeba mówić głośno: czy starosta oddzielił komentarze przekraczające granice od tych, które po prostu wyrażały krytyczną ocenę jego działalności? Trudno uznać komentarz aktywistki za niemerytoryczny. Na pewno nie był obraźliwy. I nie ma wątpliwości: moderowanie dyskusji nie powinno stawać się wygodnym narzędziem do eliminowania niewygodnych opinii.
Samorządowiec ma prawo do ochrony prywatności, ale jego działalność publiczna pozostaje przedmiotem społecznej oceny. Mieszkańcy mogą pytać o decyzje, polityczne relacje, sposób wydawania publicznych pieniędzy, traktowanie lokalnych inicjatyw i standardy komunikacji. Mogą również wyrażać rozczarowanie, ironię czy sprzeciw. Dopóki robią to w granicach prawa, nie należy utożsamiać krytyki z atakiem osobistym. Ewentualne sugestie, o nadużyciach dotyczących mienia publicznego także wymagają wyjaśnienia, a nie kategorycznego usuwania komentarzy i blokowania internautów.
Sprawa Moniki Kołacz pokazuje, jak łatwo internetowy spór o lokalne wydarzenie zmienia się w dyskusję o standardach sprawowania władzy. Władza nie musi zgadzać się z krytykami. Nie musi też tolerować obelg. Powinna jednak umieć odróżnić jedno od drugiego. Cenzura krytyki nie jest tym samym co moderowanie obraźliwych treści.





